Giáng Sinh cho mọi người

“Này một hài nhi đã sinh ra đời!”
___________________________________________________________

Vì sao có lễ Giáng Sinh?

Với người Công giáo, lễ Giáng Sinh là một ngày trọng đại. Đức tin Công giáo tin rằng Giáng Sinh là một biến cố vĩ đại đã được trông chờ trong hàng ngàn năm trước: ngày Thiên Chúa nhập thế làm người. Không ai biết đích xác đó là ngày nào, chỉ áng chừng vào giữa năm thứ 7 trước Công nguyên và năm 2. Vì vậy, hơn 20 thế kỷ, người ta chọn ngày 25.12, ngày Đông chí, ngày mặt trời bắt đầu chiến thắng mùa đông lạnh lẽo để ám chỉ Chúa Jesus đã được gọi là “mặt trời công chính” trong Thánh Kinh. Một sử gia Đức, Paul Ernst Jablonski cho rằng lễ Giáng Sinh được chọn vào ngày 25 tháng 12 là để tương ứng với lễ hội tôn vinh mặt trời Dies Natalis Solis Invicti của người La Mã.  Năm 312, Hoàng đế La Mã Constantine đã bỏ đa thần giáo và theo Ki tô giáo. Ông này đã hủy bỏ ngày lễ ăn mừng Thần Mặt trời và thay vào đó là ngày ăn mừng sinh nhật của Chúa Jesus.

Nhưng nếu chỉ như thế, lễ Giáng Sinh ắt chỉ co cụm trong cộng đồng Thiên Chúa giáo từ Âu sang Á. Như lễ kỷ niệm sinh nhật của một đấng quân vương, hay một lãnh tụ tôn giáo. Và nó sẽ đứng ngoài mọi sinh hoạt của những người ngoài Thiên Chúa giáo, vốn không rành rẽ Thánh Kinh.

Ngày Chúa ra đời – thì cũng phải có một ngày – vốn đã mù mịt trong lịch sử nhân loại, ắt sẽ không bao giờ là ngày lễ hội chung của toàn thế giới, nếu bỏ qua những tường thuật về ngày Chúa ra đời trong Thánh Kinh. Đấng Cứu Thế của người Công giáo ra đời như một hài nhi, đơn sơ, nghèo khó, quấn trong khăn và đặt trong máng cỏ giữa đồng không mông quạnh, chung quanh chỉ có những mục đồng và bò lừa hà hơi thổi ấm. Chính hình ảnh giản dị, trong sạch và hiền hoà như vậy làm lay động bản tính “nhân chi sơ” vốn đầy thiện tâm trong mỗi con người, như lời Thánh Kinh viết đẹp như thơ: “Bình an dưới thế cho người thiện tâm”

“Người thiện tâm” thì không phân biệt màu da, quốc tịch, địa dư, tôn giáo… Nên lễ Giáng Sinh đã được hoan hỉ đón nhận trên toàn thế giới.

Từ những trang viết cổ xưa trong Thánh Kinh, vào thế kỷ XII, St. Francis Assisi, đã trình bày lại một cách sống động sự tích Giáng Sinh. Thánh nhân- nghệ sĩ chân đất lang thang này là người đầu tiên phục dựng lại hang đá Bethlehem trong một hang núi ở miền Greccio nước Ý. Đã qua gần 10 thế kỷ, tập tục trang hoàng cây thông, làm hang đá Noel đã lưu truyền từ đêm Giáng Sinh trên núi ấy.

Từ đó, lễ Giáng Sinh được xem là ngày của tha thứ, chia sẻ. Ngày của đoàn tụ, tạm ngưng những giết chóc, hận thù, ngày của hoà bình.. Có những cuộc chiến tương tàn đau đớn nhất trần gian, nhưng người ta vẫn chọn ngày lễ Giáng Sinh làm ngày ngừng bắn. Và cuộc chiến Việt Nam đã kết thúc khi bản White Christmas được phát trên đài FM của quân đội Mỹ vào một ngày tháng 4 đỏ lửa.

Những người lính Đức và Đồng minh bắt tay nhau trong ngày giáng sinh, giữa cuộc chiến tranh thế giới thứ I.

Những người lính Đức và Đồng minh bắt tay nhau trong ngày giáng sinh, giữa cuộc chiến tranh thế giới thứ I.

Cây Noel, máng cỏ, hang lừa, sao trời lấp lánh với một hài nhi “giống hệt như chúng ta, ngoại trừ tội lỗi” đã dễ dàng được đón nhận trong lịch sử và văn hoá loài người là vậy. Vì nó đáng yêu, nhân lành và an hoà biết mấy. Khó mà có một nền văn hoá nào đủ hung hãn và cực đoan để từ chối một niềm vui thanh khiết như đêm Giáng Sinh cả.

Giáng Sinh cho mọi người, mọi nền văn hoá

Một cách hài hước, nếu Chúa Jesus là người Mỹ, thì vật mà người Công Giáo đeo trên cổ sẽ là một chiếc ghế (điện) hay một ống tiêm. Tuy nhiên, Chúa bị hành hình bởi người Do Thái, nên biểu tượng Thánh giá là bất biến, không thay đổi, vượt qua các hàng rào địa dư và văn hoá. Trong mỹ thuật Công giáo, người ta không thấy nhiều lắm những biến thể của cây Thánh giá, ngoại trừ các hình tượng trang hoàng đầy tính biểu tượng.

Ngược lại, vì ý nghĩa hoà bình, khiêm hạ và giản dị, lễ Giáng Sinh đã đi vào và thuộc về nhân loại. Chúa Hài đồng nằm trong máng cỏ như một Con Người nghèo khó đơn sơ, nên con người đã diễn đạt huyền nhiệm Giáng Sinh theo cách của con người, với những dấu ấn văn hoá, tập tục của mình. Thật kinh ngạc khi thấy hình ảnh hang đá Bethlehem được trình bày qua hội hoạ, điêu khắc… theo đủ cách muôn hình vạn trạng. Hay được bản địa hoá một cách tối đa mà dung dị theo óc sáng tạo của từng dân tộc. Các danh hoạ Việt Nam đã vẽ cảnh Giáng Sinh trên lụa, sơn mài, sơn dầu… với hình tượng Đức Mẹ mặc áo dài hay áo tứ thân, trong chuồng bò, đống rơm của đồng quê Việt. Người Nam Mỹ làm hang đá như những thổ dân. Người Kampuchia khắc hoạ Đức Mẹ với chiếc sà rông quen thuộc…

(nguồn: FB của hoạ sĩ Nguyên Hưng – xin chân thành cảm tạ về nguồn tư liệu rất quí giá này)

Có vô số những ví dụ trong nghệ thuật tạo hình để thấy tính phổ quát và bản địa hoá của ngày hoà bình, tha thứ và chia sẻ.

Niềm vui Giáng Sinh không thinh lặng

Mà có ngày vui nào mà không có âm nhạc? Âm nhạc Giáng Sinh là thứ âm nhạc mà mọi người bất kể tôn giáo đều có thể đồng ca. Vì âm nhạc đó hát lời hoan hỉ, hoà bình và tha thứ. Mọi dân tộc đều có âm nhạc Giáng Sinh của mình, như điêu khắc, hội hoạ. Từ “Mon beau sapin”, “Petite Papa Noel” của nước Pháp, “Jingle Bells”, “Last Christmas” của Anh Mỹ, cho đến “Happy Xmas” của huyền thoại John Lennon, đến tận xứ Trung Mỹ với “Feliz Navidad”…

Thật là lạ khi những tên tuổi vĩ đại về thánh ca, hoà âm như Bach, Mozart, Verdi… gần như không để lại một dấu ấn nào về thánh ca Giáng Sinh. Ngược lại, bản Silent Night lại là tác phẩm của Franz Grubert, một linh mục ở một thành phố nhỏ nước Áo, viết cho những giáo dân trong xứ đạo hẻo lánh của mình. “Little Drummer Boy – chú bé đánh trống”, một tuyệt phẩm về hoà thanh, giai điệu lại kể về một chú bé nghèo, chỉ biết giúp vui cho Chúa Hài Đồng tiếng trống của mình với lòng khiêm hạ, lại bắt nguồn từ một dân ca Tiệp khắc. “Feliz Navidad” là một điệu dân vũ Puerto Rico…


Ca khúc “The Little Drummer Boy” (Bob Seger, 1989)

Như mọi âm nhạc đi ra từ trái tim, âm nhạc Giáng Sinh là âm nhạc của dân gian, của những trái tim giản dị và không phải là bậc đại sư về nhạc thuật. Nhạc sĩ Tuấn Khanh đã vô cùng hữu lý khi viết: “Giáng Sinh làm nên niềm vui của người có đạo, nhưng âm nhạc thì nối dài vòng tay làm nên một mùa Giáng Sinh an lành cho cả thế giới. Âm nhạc ấy sẽ không bao giờ cũ trong trái tim con người”.

Nhạc Giáng Sinh là nhạc vui, ở đâu cũng thế, trừ “nước Việt buồn” của mình. Xứ mình buồn, lịch sử buồn và đầy chia cắt, nên ngay cả âm nhạc Giáng Sinh cũng buồn. Theo kiểu “tiền đồn lạnh giá đêm đông”, hay “con quì lạy Chúa trên trời, sao cho con lấy được người con yêu”. Hoặc “Noel năm nào chúng mình có nhau…

Toàn là chia xa, nuối tiếc! Không thấy niềm vui của no ấm, đoàn tụ như âm nhạc xứ người ta.

Mà cả thánh ca Giáng Sinh Việt nam cũng vậy, cũng có một mảng “than nghèo kể khổ”, mô tả cảnh nghèo cực của Chúa Hài đồng, than thở thương xót với kha khá uỷ mị.

Miseri – đáng thương thay một dân tộc buồn, buồn đến độ âm nhạc Giáng Sinh cũng không có nhiều hoan hỉ.

Tuy nhiên, có một điều ít ai ngờ đến, có bản thánh ca Giáng Sinh đã ra đời từ một xứ đạo ở Lái Thiêu, Bình Dương năm 1907, được nhà in Tân Định (Imprimerie de la Mission) ấn hành với ký âm Tây phương vào năm 1913. Bản thánh ca “Nửa đêm mầng Chúa ra đời” này được nhiều nhà nghiên cứu âm nhạc công nhận là bản tân nhạc đầu tiên của Việt Nam.

Về bản thánh ca của Lm Paulus Đoàn Đạt (còn tiếp)

 

 

 

 

 

 

 

12 thoughts on “Giáng Sinh cho mọi người

  1. Dr. Nikonian

    Thưa bạn,

    Cảm ơn lời nhắc nhở của bạn. Tôi đã Google và lướt qua trang này. Xin nói thẳng: chỉ cảm thấy ghê sợ và khinh bỉ sự hằn học, điên cuồng đầy mặc cảm trong đó.

    Như một người Việt Nam, tôi phản đối mọi hình thức bài xích, xúc xiểm tôn giáo, dùng nó như một công cụ để chia rẽ. Tôi tôn kính Đức Phật, tôi yêu hình ảnh Chúa Hài đồng, và thấy không điều gì mâu thuẫn trong đó.

    Thân mến,

  2. chucdy

    Tôi hoàn toàn đồng ý với Dr. ở dòng kết cuối.
    Tôi cũng thấy trong Charlie Nguyễn cũng hơi có sự cực đoan, nhưng đọc nó cũng kh phãi là vô ích, Dr. lướt đọc hết nó trong vòng một ngày thật là nhanh nhỉ!

    1. Dr. Nikonian Post author

      Tôi không thấy lý do để mất thời gian nhiều hơn với một trang web đầy hằn học, cực đoan như vậy

  3. Tagaytay

    Đọc mấy bài của Bác tôi nhìn thấy Một TÌNH YÊU, một Tấm Lòng… Rất quý…
    Khi nào về lại Saigon, Bác cho tôi “bắt quàng làm họ” nhen?

  4. chucdy

    Thật ra Dân tộc và tôn giáo của Charlei Nguyễn kh đã phá hằn học hình ãnh Thiên chúa và Phật trong lòg con người mà trái lại, vi ông ấy sinh trong gia đình thiên chúa nòi vùng Phát diệm, bản thân ông đã chịu làm 6 phép bí tích để chuẩn bị làm linh mục , vì là người trong cuộc nên ông đã hiểu rất rõ các TỔ CHỨC GIÁO HỘI của các tôn giáo, ông đã cực lực hằn học đã đã phá các tổ chức này, đã lợị dụng đức tin con người để mưu cầu lợi ích riêng tư và phục vụ mưu đồ chính trị ngoại bang chà đạp lên truyền thống và lợi ích dân tộc.thật đáng trân trọng.
    Chúc Dr. vui khõe. Thân ái!

  5. danchoi

    Tôi đã vào đọc trang web do bạn chucdy giới thiệu và đây là điều tôi đã tìm thấy trong bài:

    Vai trò của Chính quyền trong mối tương quan Công giáo – Dân tộc, Phần II

    Trích:

    ” Hướng về Tổ quốc Việt Nam, tôi ước mong tới một ngày nào đó Quốc hội và Chính phủ Việt Nam sẽ can đảm nhận trách nhiệm can thiệp vào tiến trình đổi mới Giáo hội Công giáo Việt Nam . Theo thiển ý của tôi, những việc cần thiết nhất để tách rời Giáo hội Công giáo Việt Nam ra khỏi quĩ đạo nô lệ Vatican là:

    1. ……………
    2. …………….
    …………………..

    7. Một khi những biện pháp nói trên được thực hiện chắc chắn sẽ nổ ra những đợt phản kháng của những tín đồ cuồng tín. Do đó cần phải có sự đáp ứng hữu hiệu và kịp thời.

    Ngoài những lực lượng Cảnh sát Dã chiến sẵn có để dẹp các cuộc biểu tình bạo động, chính quyền Việt Nam cần có một hệ thống Tòa Án Đặc biệt chuyên xét xử các vụ vi phạm Luật Tôn giáo. Ít nhất tại mỗi miền (Bắc, Nam, Trung) có một hoặc hai tòa án đặc biệt. Các tòa này cần có tính cách lưu động để xét xử các vụ vi phạm tại chỗ. Thủ tục tố tụng đơn giản nhanh chóng. Các phán quyết của tòa án đặc biệt này đều có tính cách chung thẩm (không tái thẩm, không phá án).

    Trong trường hợp có án tử hình thì tử tội nên được xử bắn tại pháp trường dã chiến được thiết lập ngay tại địa phương nơi tử tội phạm pháp. Những biện pháp này nhằm mục đích giúp chính quyền kịp thời đối phó với mọi phản ứng bạo động của bọn cuồng tín có thể xảy ra tại bất cứ nơi nào trên lãnh thổ Việt Nam.”

    Hết trích.

    Đọc đoạn văn trên tôi vô cùng kinh ngạc và tự hỏi:

    – Người viết có phải là linh mục? Người lẻ ra phải lấy hòa bình và tha thứ làm kim chỉ nam
    – đoạn văn trên có mùi lộng quyền và tử khí quen quen đã xảy ra trên đất nước ta cái thời CCRĐ thập niên 50!

  6. chucdy

    OK.. mình hoàn toàn đồng ý với nhận xét của bạn Danchoi. nhưng cũg kh đẫm máu bằng những cuộc thánh chiến mà một số giáo hoàng trước đây đã phát động, và cũng kh lộng quyền bằng tòa án dị giáo đã đưa lên giàn hỏa thiêu những người kh theo đạo trong đó có những nhà khoa học ( tôi nhớ là Glilei và Copecnic một người bị hoả thiêu một người bị giam trong ngục, vì đã đưa ra thuyết thái dương hệ). Bởi vậy mình ngĩ phãi có cái nhìn đúng đắn và phân biệt giữa đức tin chân thật trong lòng người, và đức tin được hô hào từ cửa miệng.
    Thân ái! chúc bạn vui khõe.

  7. danchoi

    Những cái bạn nói do giáo hội làm nó xảy ra trong lịch sử hồi thế kỷ 15 cách đây hơn 600 năm, gọi là thời “man dại”của loài người. Giáo hội đã nhận ra điều đó. Còn cái đề nghị của Charlie Nguyen “linh mục” là vào năm 2014, năm chúng ta đang sống, Năm mà cả thế giới đoàn kết lại chống cái ác, chống phản dân chủ! Bạn nghỉ sao nếu ai đó bị kết án oan (như ông Chấn) mà bị:”Thủ tục tố tụng đơn giản nhanh chóng. Các phán quyết của tòa án đặc biệt này đều có tính cách chung thẩm (không tái thẩm, không phá án).” Cái đề nghị này sẽ làm đất nước VN ta đi ngược về thời Trung cổ! Xây dựng một đất nước không phải dựa trên … báo thù mà là dựa trên sự tha thứ và đoàn kết đồng lòng của toàn dân. Nước nào mà chỉ toàn thanh trừng, tù tội, chém giết thì nước đó chỉ có mạt! Bạo lực chỉ đem lại một kết quả ngắn hạn và tạm thời! Bạn hảy nhìn ra thế giới: những nước giàu có thinh vượng hạnh phúc luôn là những nước dân chủ lấy nhân bản làm đầu! Thân!

  8. chucdy

    Mình hoàn toàn đồg ý với nhận xét này của bạn Danchoi. mình cũng đã thừa nhận Charlei Nguyễn là cực đoan, thậm chí ngạc nhiên khi ông đề ngị VN nên học tập chính sách tôn giáo của Trung quốc.
    Còn giáo hội bây giờ kh còn làm những những việc như ngày xưa, vì kh thể làm đc trong một thế giới tiến bộ về mọi mặt nhất là thông tin, chứ giáo hội chưa lần nào chính thức công nhận sai lầm của mình đối với con người(chỉ trừ gần đây Giáo hoàng Franciss đã thưa nhận 2% giám mục của gh phạm tội ấu dâm-lạm dụng tinh dục trẽ em- theo nguồn BBC vietnammese-tôi kh nhớ rõ ngày nào- và trog thông điệp đầu năm 2015 Ngài hứa sẽ chấn chĩnh về việc phe cánh tham nhũng trong gh-cung theo nguồn BBC.)
    Nhưng tôi ngĩ Gh tôn giáo nào cũng thế thôi, vì trong đó cũng là con người của thế gian trần tục chứ đâu phải là người ngoài thế gian, nên chúng ta kh có gì phãi ngạc nhiên cả, chẵng qua trao đổi vơi nhau để mỡ rộng góc nhìn mà thôi, chúng ta tạm dừng câu chuyện này ỏ đây thôi, chúc các bạn khõe và ăn tết vui nhé. Thân ái.

  9. danchoi

    Mình rất vui được trao đổi với bạn chucdy, một người có tinh thần tranh luận ôn hòa, lịch sự và cởi mở! Một người như bạn cũng là của hiếm trên những diển đàn hiện nay! Tôi tin vào tôn giáo, tin vào đấng tối cao, cho dù đó là Phật Chúa hay Hồi giáo, thì mục tiêu sau cùng là hướng dẩn con người đến Chân Thiện Mỹ. Chính một số những người đại diện cho tôn giáo và hành đạo như: linh mục, nhà sư, giáo chủ … đã cố ý hay vô tình “dịch” sai ý nghĩa của kinh sách để phục vụ cho mưu đồ hay tham vọng của cá nhân họ. (có mấy ai đươc đọc bản gốc của các kinh sách!?) Điều ấy dẩn đến những nhánh rẻ của tôn giáo cực đoan (như Al Qaeda, IS chẳng hạn). Tôi nhớ có câu nói nổi tiểng sau,hình như của Lảo Tử thì phải:”kìa là Trăng, nhìn theo tay ta thì thấy. Nhưng nên nhớ, ta không phải là Trăng.” Tiếc thay vẩn còn khá nhiều cá nhân cuồng tín không thấy được đâu là Trăng và không nhận ra được là mình đang bị gạt và bị lợi dụng cho tham vọng của những kẻ tà Đạo!
    Thân chúc bạn một Xuân vui vẻ!

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s