Không dung thứ!

“Aaw-koon ch’ran” (cảm ơn)! Đó là câu chào của những Sok Leng, Sok Kha, Heng Leng… và rất nhiều bệnh nhân Kampuchia khác chào tôi khi ra về. Kèm theo một nụ cười thật tươi với hai tay chấp lên ngang trán. Lúc đầu còn lạ lẫm, rồi dần dà cũng bắt chước làm theo. Cho đến khi Sey, người thông dịch giải thích: ở xứ Kampuchia, chỉ có 4 người rất được tôn kính và được chào như vậy là nhà vua, cha, sư sãi, và… thầy thuốc. Nhân vật thứ tư này được người dân xứ Chùa Tháp xem là một vị thần cũng như Asclepius, vị thần y học và chữa lành trong thần thoại Hy lạp vậy.

Từ rất xa xưa, người ta xem thầy thuốc như thần thánh vì những hiểu biết về cơ thể con người mà họ thủ đắc được, về quyền năng chữa lành và mang lại sự sống cho đồng loại. Càng ít ánh sáng khoa học, quyền năng y học của người thầy thuốc càng bí ẩn và càng… đáng sợ. Nên cũng như thần thánh, có lẽ người xưa sợ người thầy thuốc hơn yêu mến họ. Mà chắc bây giờ cũng thế!

Th., một đồng nghiệp nhi khoa của tôi là một trường hợp trái ngược. Trong một buổi sáng nhàn nhã trong quán hủ tiếu Tuyết Trinh nức tiếng Mỹ Tho, tôi đã chứng kiến một cảnh giằng co: một chị bán vé số đen đúa, gầy nhom, nhất định “biếu bác vài tờ lấy hên” cho người thầy thuốc đã tận tình chạy chữa chứng tim bẩm sinh cho con mình. Dĩ nhiên là không nhận, dĩ nhiên là có năn nỉ, từ chối, vật nài… mà tôi chỉ là người quan sát và thấy lòng cảm động vô kể. Ở đâu trên trái đất thì có cảnh dễ thương như vầy, trừ cái xứ sở nghèo khó của mình?

Cảnh giằng co ấy không hiếm đâu, thưa các bạn. Những người bệnh Việt Nam, Kampuchia thật thà, chơn chất đã biểu lộ lòng yêu mến người thầy thuốc của mình bằng nhiều cách thế quá sức dễ thương. Từ gói cá khô biển Hồ, trái sầu riêng vườn nhà xách tận Koong pông chàm qua đến Sài gòn, hay “ổ bánh bông lan nhà làm, biếu bác sĩ dùng lấy thảo” của bà T. Nhẹ nhàng đặt xuống bàn mỗi lần tái khám. Một năm nhận hai ổ bánh đó, thấy nghề mình bớt nặng nhọc, nhưng như nhận một lời răn nhẹ nhàng nhưng nghiêm cẩn.

Không chỉ là thần thánh, chỉ có tôn kính, sợ hãi, những người bệnh Việt nam đã yêu mến người thầy thuốc của mình một cách dung dị, chân thành như thế đó.

Khi nào thì bệnh nhân nổi giận?

Trong một xã hội đã từng rất hiền lương, đã từng nhất mực yêu quí người thầy thuốc, thầy giáo hết lòng như thế, những bạo hành trong bệnh viện gần đây ắt phải có rất nhiều nguyên nhân sâu xa và lưu cữu cho đến khi bùng nổ.

Người ta tức giận vì thói nhũng nhiễu trắng trợn trong bệnh viện. Người bệnh Việt nam đủ rộng lượng, đủ cảm thông để hiểu rằng nếu không có chút lễ mọn tạ ơn đó, rất nhiều nhân viên y tế sẽ không sống nổi với đồng lương chết đói của mình. Nhưng người ta phẫn nộ, nếu như sự tạ ơn tự nguyện đó bị biến tướng thành thói bóp nặn, vắt kiệt bệnh nhân. Tệ hại hơn là thói bạc ác, giở mặt khi mọi ân cần tự dưng biến mất khi chưa (hay quên) đút lót chút lễ vật.

Người ta căm uất khi những dịch vụ sơ đẳng như thay quần áo sạch, trải lại nệm giường… sẽ bị bỏ lờ một cách đầy chủ đích nếu không có chút lễ mọn.

Người ta cảm thấy bị lừa khi những kiến thức y học được xem là độc quyền của người thầy thuốc, được dùng như những công cụ để hù doạ, làm tiền. Mà ngẫm cho cùng, y khoa là một dịch vụ, và là một dịch vụ béo bở trong tất cả các dịch vụ, khi người bán biết rõ mà người mua thì mù tịt.

Người ta cảm thấy phẩm giá bị hạ thấp khi phải nằm giường đôi, giường ba… Thậm chí nằm ngoài hành lang, dưới gầm giường. Cảnh chen chúc khốn khổ khốn nạn như trại tị nạn trong bệnh viện nước Nam thì “chẳng nơi nào có được”. Mà có gì khó hiểu, nếu như trước 1975, dân số Sài gòn chỉ 3 triệu dân. Nay đã tăng lên 10 triệu, lại gánh thêm bệnh nhân ở tỉnh về mà lại không có thêm một bệnh viện công lập nào cho tử tế khang trang. Y đức nào, qui chế y tế nào giải quyết được sự quá tải khủng khiếp đó? Người bệnh chua chát, cam chịu… nhưng ít ai thấy được cội rễ của sự quá tải đó thì vượt quá tầm những nhân viên y tế cũng cam chịu, nhẫn nhục như họ để làm phận sự của mình.

Và cũng đừng quên, trong một xã hội mà người ta có thể giết nhau vì một cái nhìn, thì quan hệ bệnh nhân- thầy thuốc chỉ là một sự mua bán đơn thuần. Tôi trả tiền (hay đút lót) và anh phải làm tốt và theo ý tôi. Nếu không thì ta “nói chuyện phải quấy” bằng dao búa (?)

Khi nào tuy phải trả tiền nhưng không phải mua bán?

P. là một y tá trong đội hồi sức của tôi thuở mới ra trường. Thời đó, bệnh nhân nghèo xác nghèo xơ. Những người thợ đào vàng, mê man vì chứng sốt rét ác tính, vào viện chỉ có chiếc quần cộc trên người. Thậm chí có người khi chết mà bệnh án chỉ ghi là “Vô danh nam 1”, “vô danh nam 2”…Thuở ấy, chúng tôi cũng nghèo và cực, quần quật suốt đêm với phòng hồi sức mà cái chết nhiều hơn sự sống, và với rất nhiều âu lo cho một ngày mai túng thiếu, bất định.

Trong những đêm trực nặng nhọc ấy, không dưới một lần, tôi thấy P. nhẹ nhàng lau mặt, vuốt mắt, thầm thĩ an ủi những bệnh nhân hấp hối. Thoáng thấy rồi thôi, rồi phải đi như chạy, phải tất tả với một đêm dài trước mặt để lo cho những người còn sống (hay chưa chết). Không có một khoảng lặng trong những năm tháng ấy để đọc hay suy ngẫm về câu trả lời của mẹ Theresa khi ôm một người đang hấp hối trên đường phố ổ chuột Calcutta:

–          Bà làm việc ấy làm gì, vì đằng nào anh ta cũng chết?

–          Chỉ để anh ấy được chết như một con người, có đồng loại mình bên cạnh!

Điều mà P., hay mẹ Theresa làm đã thực sự nâng dịch vụ y khoa lên một ý nghĩa cực kỳ cao quí và sâu xa là hai chữ TÌNH NGƯỜI,  trân trọng và viết hoa. Không có cái tình, quả thực y khoa chỉ là một dịch vụ sức khoẻ, thuận mua vừa bán như trăm ngàn dịch vụ khác. Chữ tình đó đôi khi làm ta yêu người bệnh này hơn người bệnh khác, đôi khi làm ta ân cần hơn với bà X. mà lãnh đạm với ông Y vì thói kiêu căng cậy tiền cậy thế.  Nhưng chữ tình đó, người bệnh hiểu được hết, cảm nhận được hết đằng sau những mua chuộc, những phong bì tủi hổ, những tiện nghi sang trọng hay những cảnh vùi dập thảm thương. Chữ tình đó, nhiều khi làm bệnh nhân – thầy thuốc còn gắn bó với nhau hơn cả ruột rà. Đó là điểm làm cho y khoa không phải là dịch vụ khách sạn kiêm chữa bệnh và các giá trị nhân bản của y khoa không bao giờ mua được bằng tiền.

Tình người không cần huân chương

Xin thứ lỗi, nếu tôi đã nhăn mặt khi nghe một lãnh đạo ngành y tế đề nghị gắn huy hiệu, phát động ngành y tế học tập tấm gương của một đồng nghiệp xấu số bị bệnh nhân đâm chết. Câu chuyện quá buồn và bi thảm, nhưng chắc chắn không phải là một tấm gương khi bị người nhà đâm chết vì một lý do lãng nhách. Và càng chắc chắn hơn là không ai muốn y nghiệp của mình được chấm dứt theo một cách thảm thương như vậy?

Việc âm thầm mà cô y tá P. Làm năm xưa, chắc chắn không vì huy chương, danh hiệu. Lại càng lố bịch hơn khi nghĩ ra một danh hiệu phù hợp cho hành vi đó. Nhất là khi đặt lòng nhân hậu đó trong bối cảnh một nền y tế đổ nát, thiếu vắng tình thương và nhân bản như hiện nay.
Rất nhiều nguỵ giá trị đã được tung hô, đến nỗi những giá trị cao quí của ngành y đã bị chôn vùi theo cơn lốc bạc ác của thời cuộc, mặc dù nó vẫn còn đó như trong quán hủ tiếu Mỹ tho mà tôi được mục kích.

Khi nào cần lý hơn tình?

NHS (National Health Service), cơ quan y tế quốc gia là niềm tự hào của nước Anh. Số nhân viên của nó chỉ đứng sau quân đội Trung quốc và hoả xa Ấn độ. Người Anh xem NHS là niềm kiêu hãnh của đất nước, một món quà hay phúc lợi cho thần dân của Nữ hoàng, đến nỗi NHS được chọn là một trong những màn trình diễn của Olympic London.

nhs_2309289b

Màn đồng diễn của nhân viên NHS tại Thế vận hội Luân đôn 2012

Vậy mà ở bệnh viện hoàng gia Anh quốc, tôi đã thấy những poster đầy tính răn đe: “Stop abuse NHS staff”, “Zero tolerance policy” (Chấm dứt hành hung nhân viên NHS, không dung thứ). Đã có những gã du côn, nghiện rượu phải vào tù sau khi hành hung nhân viên y tế, không dung thứ.

Thái độ quyết liệt của chính quyền Luân đôn là phải đạo, và được cam kết bằng luật pháp. Và được người dân Anh quốc, nếu còn chút lương tri, ủng hộ hết mình.

Khác với nước mình, mỗi khi báo chí đăng tin thầy thuốc bị hành hung như vụ việc mới đây ở BV. Bạch Mai, bệnh viện bị đập phá, luôn luôn xuất hiện những bình luận đại để “không có lửa làm sao có khói?”. Không cần chứng lý, không cần tìm hiểu cụ thể, một số người sẵn sàng trút những uất ức chất chứa bấy lâu thành một lời qui chụp ngu xuẩn và đầy ác ý như vậy. Mà không cần nhiều lý trí lắm, người ta có thể thấy ngay thủ phạm chỉ là một gã du côn, mang luôn thói xấc xược của đường phố vào phòng cấp cứu.

Không thấy các hiệp hội y tế, các chuyên gia đầu ngành nào lên tiếng để bảo vệ các nhân viên y tế của mình.

Không thấy các lãnh đạo ngành hay nhà lập pháp nào đặt vấn đề bạo hành trong y tế lên bàn thảo luận của quốc hội.

Không thấy ngành công an có một biện pháp nào cụ thể và có tính hệ thống để tăng cường an ninh cho môi trường bệnh viện.

Nhìn sang xứ người, cứ tự hỏi sau mỗi lần bệnh viện bị đập phá, bác sĩ y tá bị hành hung, các quan chức y tế, các nhà lập pháp ấy ở đâu?
Không lẽ các vị ấy chỉ xuất hiện chỉ để tỏ lòng thương tiếc, hay gắn huy chương cho một đồng nghiệp xấu số của mình vừa bị đâm chết?

Đã đến lúc chính ngành y tế phải nhìn lại mình để thấy được căn nguyên vì sao nạn bạo hành bệnh viện ngày càng tràn lan, mà chỉ tập trung phần lớn vào một số vùng miền.

Đã đến lúc những người thầy thuốc, y tá, nhân viên bệnh viện phải được sống tử tế, an toàn và được bảo vệ bằng những biện pháp cao nhất.

C_71_article_1424001_image_list_image_list_item_0_image

Không dung thứ

nhs-staff-abuse-poster

“Chấm dứt bạo hành nhân viên y tế” Xúc phạm bằng lời nói hay thân thể nhân viên chúng tôi sẽ bị truy tố

Xin hãy để cho chúng tôi được hành nghề trong niềm vui và vinh dự. Chí ít là trong sự an toàn.

Và xin chấm dứt những bình luận loạn ngôn theo kiểu “không có lửa làm sao có khói”. Mồi lửa ở đây, nghĩ sâu xa chính là sự băng hoại cùng cực của một xã hội mạnh được yếu thua, mà mọi thành viên của xã hội đó phải đấm ngực ăn năn thay vì quay ra phỉ nhổ lẫn nhau trên báo chí.

__________

Sài Gòn, tháng 7.2014

Đã đăng ở đây

21 thoughts on “Không dung thứ!

  1. Việt

    Dear bác,
    Giờ thì chỗ bác làm chắc là yên lành và hiếm nhũng nhiễu!
    Chỗ em thì ôi thôi rồi!!! Chưa kể nạm chiến nhau vì địa vị, quyền lợi.,..! Chán lắm bác ạ, nhưng em vẫn gắng sống vì em tin rằng đêm sắp tàn rồi!

    1. Tom Bui

      Co chac la “đêm sắp tàn” roi khong bac. Chi mong sao xa hoi ngay mot tot hon, de co duoc nhieu con nguoi co “TÌNH NGƯỜI” hon. Mot nguoi ban gia cua minh vi dieu kien it hoc, qua ben ni ngoi hat ho an uong voi nhung anh chi, ban be la bs lam no khoc do.

      1. Việt

        Dear bác Tom Bui, chắc bác ở bển thì rất dễ dàng tiếp cận thông tin! Chắc bác cũng biết là nước vệ đang điêu linh cùng cực mà vương triều nhà sản bế tắc không có bất kỳ giải pháp nào? Chắc bác cũng biết là vua quan nhà sản đang quay cuồng chia chác kiếm ăn trên tấm thân còm cõi của người dân nghèo, trên thân xác mẹ vệ? Chắc bác cũng biết là nông dân vệ làm ra gạo nuôi sống cả xứ vệ, còn dư bán đi xứ khác để mang ông tơn về cho quan vệ tiêu xài, trong khi anh nông dân lại đói vêu mồm, không đủ xèng để chi cho bản thân và gia đình? Chắc bác cũng biết giá nhiên liệu – thành phần chính trong giá thành của mọi sản phẩm và dịch vụ – ở xứ vệ cao gần gấp rưỡi xứ cờ hoa?….vô số thứ mà nhà sản bế tắc không có phương pháp giải quyết. Và hiện nay xứ vệ đang sống nhờ ông tơn mà bầy con xa xứ như các bác chuyển về đó. Nếu các bác có lòng thương nước vệ và nếu như không gây hại gì cho gia đình và thân quyến còn ở xứ vệ, các bác cứ rút bén ống thở mà các bác vẫn đang nhét vào mồm quan vệ thì chúng sẽ ngáp cá nhanh hơn cho coi
        Bác ạ người xưa có câu : “Cùng tất biến, biến tất thông”. Thành ra em mới tin chắc là sắp sang trang đó bác. Tuy nhiên khi mà đa số đều đói thì em sợ rằng sự biến này nó vật vã, man rợ và bi thảm lắm, cứ như là một cái tai biến sản khoa so với sinh thường vậy.
        Kính bác

        1. Nguoi Dalat

          Tôi đồng ý với bác. Có một số bạn bè rủ tôi tham gia chương trình từ thiện của họ tại quê nhà. Sau khi suy nghĩ, tôi quyết định không tham gia mặc dù tôi có đóng góp định kỳ cho một quỹ từ thiện sở tại.

          Tôi tin rằng nếu dân mình còn được tiếp cho chút cháo để đủ sức gắng gượng vác tảng đá đè lên họ. Miếng cháo đó chỉ kéo dài sự chịu đựng của họ thôi. Khi không còn chịu được, họ sẽ phải vứt bỏ nó.

          Bạn tôi không đồng ý với lập trường của tôi nhưng vẫn tôn trọng. Tôi biết nhiều người cũng sẽ không chia sẻ lập luận đó, nhưng tôi vẫn bảo lưu.

  2. Nguoi Dalat

    Bác ạ, em thì đương nhiên không đồng tình với sự cổ võ bạo lực, nhưng thông cảm cho những câu bình luận mà bác cho là loạn ngôn. Biết đâu họ từng có người thân đã qua đời, hoặc mang thương tật vĩnh viễn vì họ quên, chưa hoặc không đủ khả năng phong bì. Cảm giác công phẫn thế nào thì ai cũng hiểu nếu đặt mình vào vị trí của họ.

    Nhớ đêm thằng nhóc nhà em ra đời ở BV Mercy tại Melbourne. Lúc theo dõi trong bụng mẹ, người ta thấy nhịp tim nó hạ đột ngột. Thế là gần như tất cả bác sỹ và hộ sinh trực đêm đó (ngoại trừ những người đang bận trong những ca khác) đều xông vô phòng để kiểm tra và đưa vợ em sang phòng mổ cấp cứu. Tất cả được sắp xếp và thực hiện rất nhanh bằng một thái độ tận tâm. Thằng bé ra đời an toàn. Em tốn bao nhiêu cho toàn bộ thời gian vượt cạn của vợ em kể cả năm ngày ở bệnh viện với phòng ốc sạch sẽ, ăn uống đầy đủ dinh dưỡng? Mười mấy đồng tiền đậu xe.

    Điều làm em xúc động là họ để lại một hộ sinh chỉ để nói chuyện với em khi thấy em qúa lo lắng. Người đó giải thích rằng “bạn đừng quá lo, chúng tôi tập trung tất cả lại để giảm thiểu mọi rủi ro có thể. Vợ và con bạn an toàn”

    Với tất cả sự dễ thương và tận tâm như vậy, nếu em vì nóng tánh hoặc say xỉn mà thóa mạ hoặc tấn công họ thì quả thực em đáng bị tù mọt gông.

    Nói chuyện xứ tư bản giãy hoài không chịu chết, ngẫm chuyện xứ đỉnh cao trí tuệ. Em không biết phản ứng của em sẽ thế nào nếu họ để thằng bé lâm nạn chỉ vì em không bao bì cho họ.

  3. Dân quê

    Bạo hành ở bệnh viện ít khi xãy ra ở các nước tư bản “đang giãy chết”. Ở Cali có vài trường hợp do phe Việt ta tạo ra (made in Vietnam) mà lý do là do ngươì nhà của bệnh nhân “bất mãn” hay “qúa bức xúc” theo kiểu kỳ cục của VN mình. Điều này gây một tiếng vang xấu như qủa đạn đại bác bắn vào cộng đồng VN ở quận Cam.

    Còn ở VN mình, hình như lãnh vực nào trong xã hội cũng có bệnh “ung thư” chứ không riêng gì y tế.

    Ngày xưa khi còn ở VN, tui thường hay nói với bạn bè làm sao mình sống lương thiện được trong một xã hội “bất lương”? Giờ nghĩ lại tui thấy mình may qúa là chưa làm điều gì bất lương để tồn tại khi đó. Nhìn lũ con bây giờ đang lớn lên trogn xã hội tư bản đang giãy chết, tui cản thấy mình còn may mắn hơn nữa.

  4. TBUI

    Cam on bac. Vua dau ma cung phai cuoi do. Quan niem song cua em cung kho lam nen khong co chuyen tiep tay cho cac quan mo.

    Da qua nhieu dieu man ro gio ni bac con so nua a.

    Than

  5. vu v hoa

    Doc BS de roi luon thay tam hon minh nhe nhang. Nhung bai nay de danh trua moi doc, vi dang ban. Xi hoi Bs co pm rieng kg? O dau? Se xin gap Bs vao cuoi nam nay de kham benh .Xin chao

    1. Dr. Nikonian

      Cảm ơn bạn đã đọc và chia sẻ. Tôi không có phòng mạch riêng, nên bạn cứ đến chỗ tôi làm nhé.

      Hẹn gặp

  6. anh nam

    Một nền y học bị chính trị hóa
    BSN

    Hiếm thấy một thời đại nào mà y giới bị khinh như ngày hôm nay. Những gì xảy ra ở bệnh viện Năm Căn có lẽ là một sự tức nước vỡ bờ. Có đồng nghiệp nói đó là một nền “y khoa đổ vỡ”, nhưng tôi cho rằng đó một nền y học bị chính trị hóa. Vâng, chính vì y học bị chính trị hóa nên mới thảm hại như hiện nay.

    Cái quá trình chính trị hóa y học ở ta xảy ra một cách toàn diện. Nó bắt đầu ngay từ khâu tuyển sinh, đến khâu học tập và kéo dài đến khi ra trường và hành nghề. BS Đỗ Hồng Ngọc trong một bài nói chuyện ở Long Hải gần đây kêu gọi (ai?) phải quan tâm đến “đầu vào”, “hộp đen” và “đầu ra”. Nhưng tôi e rằng ông không nói hết hay tránh né không nói đến sự chính trị hóa trong 3 khâu ông nói đến. Tôi nghĩ rằng những hiện tượng tiêu cực trong ngành y chúng ta đang chứng kiến ngày nay chính là hậu quả của quá trình chính trị hóa y học. Nói như nhà thơ Đỗ Trung Quân:

    Chúng ta đang gặt một mùa bội thu sự vô cảm

    Vì chúng ta gieo nó

    Chúng ta phó mặc cho định mệnh vì chúng ta không tin gì cả.

    Chúng ta quen nói dối

    Chính trị hóa được gieo mầm ngay từ khi tuyển sinh. Chúng ta chưa quên chính sách hồng hơn chuyên sau 1975. Hồng là đỏ, là cách mạnh. Chuyên là chuyên môn. Hồng hơn chuyên là có nhân thân cách mạng tốt hơn có tài chuyên môn. Chính sách hồng hơn chuyên thực chất là một sản phẩm của chủ nghĩa lý lịch. Chủ nghĩa lý lịch hoàn toàn nhất quán với chính sách chính trị thống lãnh giáo dục. Chúng ta còn nhớ sau 1975, lý lịch sinh viên học sinh được chia thành 14 bậc. Con cái của “ngụy” ở bậc thứ 13 hay 14. Ở bậc này cũng đồng nghĩa với không được vào học y khoa dù có điểm cao. Bao nhiêu nhân tài chỉ vì cái tội con cháu của ngụy bị đẩy ra ngoài. Thay vào đó, con cháu cách mạng dù điểm thấp vẫn được vào học y khoa. Điểm 2, 3 cũng được vào trường y. Đã có người sửa điểm thành 25, 30. Một xã hội xem thường tài năng thì làm sao khá được. Hậu quả là chúng ta có vài thế hệ bác sĩ tồi và giáo sư “dỏm” như ngày nay.

    Sẽ là rất sai lầm nếu nghĩ rằng chủ nghĩa lý lịch đã chấm dứt. Cái “đầu vào” mà BS Đỗ Hồng Ngọc không muốn hay không dám nói đến là gì? Tôi xin nói thay ông, đó là những “cử tuyển”, “chuyên tu”, “bồi dưỡng”. Đó là những mã ngữ mà nhiều người khó có thể hiểu nổi. Nói thẳng ra, mỗi năm người ta đưa ra một danh sách “sinh viên”được cử đi học y khoa, trường đại học không thể từ chối. Không thể từ chối vì đó là lệnh. Chưa nói đến chuyên tu. Dân gian có câu nhạo báng “dốt như chuyên tu, ngu như tại chức”, nhưng trớ trêu thay, chuyên tu và tại chức có quyền hơn chính quy. Có quyền là vì họ là người của Đảng. Đảng tin họ. Có mấy ai biết rằng chính những bác sĩ chuyên tu là những người đang nắm quyền sinh sát ngành y. Hãy nhìn quanh xem, giám đốc các sở y tế là ai, nếu không là chuyên tu. Họ nắm quyền từ cấp trung ương đến địa phương.

    Quá trình chính trị hóa tiếp tục trong trường y. Sinh viên y ngày nay phải học những môn học xa lạ với y khoa. Chủ nghĩa Mác Lê. Tư tưởng Hồ Chí Minh, dù ông chưa bao giờ tự nhận rằng mình có tư tưởng. Lịch sử Đảng CSVN. Tôi không rõ có trường y nào trên thế giới dành một thời lượng 20% để dạy những môn học như trên. Dĩ nhiên là ngoại trừ Trung Quốc, cái nước mà giới lãnh đạo chúng ta răm rắp làm theo cứ như là một học trò bé nhỏ trung thành. Dù ai cũng có thể thấy những môn học đó chẳng liên quan gì đến nghề y, nhưng nó vẫn được giảng dạy như là những môn học bắt buộc. Biết được chủ nghĩa Mác Lê, hay tư tưởng Hồ Chí Minh, hay lịch sử Đảng có làm cho người bác sĩ có tay nghề cao trong việc điều trị bệnh? Chắc chắn không. Vậy thì đừng hỏi tại sao kiến thức chuyên môn của bác sĩ ngày nay quá thấp.

    Chủ nghĩa Mác Lê dựa vào đấu tranh giai cấp. Do đó, cái giá của sự ưu tiên cho học chính trị là sự suy đồi đạo đức y khoa. Một sinh viên mới vào trường y đã được nhồi nhét những thông tin vế đấu tranh giai cấp, về kẻ thù, về phản động … thì đừng trách sao đầu óc của họ được uốn nắn để trở thành những kẻ chỉ biết đến Đảng và đấu tranh, chứ chẳng quan tâm đến bệnh nhân. Vậy thì đừng hỏi tại sao bác sĩ mới ra trường non choẹt nhưng đã bắt đầu hoạnh họe bệnh nhân và tự xem mình là ông quan, ăn trên ngồi chốc.

    Thử hỏi có bác sĩ chân chính nào vô tâm đến nỗi để cho thân nhân quỳ lạy mà vẫn vô tư bỏ đi ngủ và để cho bệnh nhân phải chết? Đó là kẻ sát nhân, chứ đâu phải “bác sĩ”. Cũng đừng trách tại sao sinh viên mới học 1,2 năm trong trường y đã bi bô khoe khám chỗ kín của phụ nữ. Khoe ngay trên mặt báo. Họ còn dùng chữ “chị em”. Thật chưa bao giờ đất nước này có những sinh viên y khoa mất dạy như thế. Tôi khẳng định dùng chữ mất dạy hoàn toàn chính xác trong tình huống vừa nói trên. Nhớ ngày xưa khi theo thầy vào phòng mổ, một đứa bạn nay là một nhà phẫu thuật tài ba ở Mỹ lỡ lời thốt lên một câu khiếm nhã về cái chân của bệnh nhân, sau đó bị thầy tán cho một bạt tay nhớ đời và cả đám lãnh đủ một bài giảng moral. Vậy mà bây giờ có những sinh viên y khoa không ý thức được thiên chức của nghề y và sự tin tưởng của xã hội để lên báo chí thốt lên những câu chữ chỉ có thể mô tả là mất dạy. Những sinh viên này không nên hành nghề thầy thuốc vì bộ não của họ đã bị đầu độc bởi những vi khuẩn hạ tiện.

    Thật khó nói có nơi nào trên thế giới mà người ta lẫn lộn giữa cán bộ y tế và bác sĩ. BS Đỗ Hồng Ngọc nói đến Đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch khẳng định mục tiêu đào tạo “Bác sĩ tổng quát hướng về cộng đồng”. Nếu mục tiêu là hướng về sức khỏe cộng đồng thì tại sao trường có tên là “Đại học Y khoa”? Tại sao không gọi là Trường cao đẳng y tế cộng đồng cho phù hợp hơn? Thật ra, tiền thân của trường là Trung tâm đào tạo và bồi dưỡng cán bộ y tế thành phố, một cái tên rất thích hợp. Khó định nghĩa khái niệm bác sĩ tổng quát hướng về cộng đồng vì chẳng ai định nghĩa đó là bác sĩ loại gì. Đối tượng của nghề y là người bệnh — con người và bệnh. Đối tượng của cán bộ y tế là cộng đồng, sức khỏe cộng đồng. Bác sĩ có thể là cán bộ y tế, nhưng cán bộ y tế không thể là bác sĩ. Lầm lẫn giữa y khoa và y tế dẫn đến sai lầm trong triết lý đào tạo. Trong thực tế, ai cũng biết trung tâm từng là cái nôi dành cho con em của quan chức, cán bộ. Mang tiếng là phục vụ cộng đồng, nhưng trong thực tế họ đều quanh quẩn trong các bệnh viện. Hậu quả là chúng ta có 15 thế hệ nửa thầy (bác sĩ) nửa thợ (cán bộ y tế). Khó tưởng tượng có nơi nào có hệ thống đào tạo quái gở như thế.

    Quá trình chính trị hóa nghề y còn diễn ra sau khi sinh viên tốt nghiệp trường y. Cũng như bất cứ cơ quan công nào, bệnh viện cũng có chi bộ của Đảng. Chi bộ đảng dĩ nhiên chỉ dành cho Đảng viên. Chi bộ có bác sĩ nhưng cũng có những người ngoài y giới, như tài xế lái xe. Những người ngoài y giới cũng có tiếng nói như bác sĩ khi họ ngồi trong chi bộ. Người có quyền nhất trong bệnh viện không hẳn là giám đốc mà là bí thư chi bộ. Bí thư chi bộ trên danh nghĩa là chính trị viên, nhưng lại can thiệp vào những vấn đề chuyên môn liên quan đến y khoa! Tiếng nói chuyên môn không có giá trị bằng tiếng nói của Đảng. Thật trớ trêu. Thật quái đản. Một nền y khoa bị chính trị hóa.

    Y khoa không phân biệt thù hay bạn. Người thầy thuốc chân chính không phân biệt bệnh nhân mình là phía bên kia hay bên này, không phân biệt người đó theo đạo gì, hay theo chủ nghĩa gì, không phân biệt thành phần xã hội. Tất cả đều được đối xử như nhau. Nhưng rất tiếc cái lý tưởng cao cả và phổ quát đó đã bị chính trị vứt bỏ một cách không thương tiếc. Chính vì thế mà ngày nay chúng ta có những khu đặc trị dành cho cán bộ cao cấp, biệt lập với khu dành cho thường dân. Đó không phải là ăn trên ngồi chốc thì là gì? Đó có phải là lý tưởng cách mạng? Nhưng sự phân biệt này đâu chỉ xảy ra mới đây. Nó còn tàn nhẫn hơn ngay từ ngày 30/4/1975. Hãy nhớ rằng ngày 30 tháng Tư năm 1975 bệnh nhân trong Quân y viện Cộng Hoà bị đuổi ra khỏi viện. Anh mù cõng anh què. Anh đổ ruột vịn vai anh cụt tay. Đó là thời điểm người Sài Gòn biết được y đức của nền y học mới. Đó là loại y đức bị chính trị hóa.

    Hậu quả của quá trình chính trị hóa từ khâu tuyển sinh, giảng dạy và tốt nghiệp là nhiều thế hệ bác sĩ có trình độ chuyên môn thấp. Mấy năm trước tôi đọc thấy ở Mỹ mỗi năm có hàng trăm ngàn bệnh nhân chết do sai sót trong y khoa. Một nền y học tuyệt vời và nhân bản như Mỹ mà còn như thế thì ở nước ta câu hỏi là đã có bao nhiêu người chết vì sự phân biệt trong điều trị? Những gì xảy ra ở bệnh viện Năm Căn và hàng ngày trên khắp nước chỉ là những “thành quả” đã được gieo giống từ rất lâu. Hậu quả cũng là hàng ngàn giáo sư dỏm, tiến sĩ dỏm, dỏm đến độ người dân khinh.

    Chính trị hóa y khoa đã xảy ra rất lâu chứ không phải mới đây. Nó còn được luật hóa. Điều 41 trong Hiến pháp ghi: “Đoàn Thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh, gia đình và xã hội cùng với nhà trường có trách nhiệm giáo dục thanh niên, thiếu niên và nhi đồng”. Điều 37 ghi: “Chủ nghĩa Mác-Lênin là hệ tư tưởng chỉ đạo sự phát triển của xã hội Việt Nam. Nhà nước tuyên truyền, giáo dục sâu rộng chủ nghĩa Mác-Lênin, đường lối chính sách của đảng Cộng Sản Việt Nam […] chống các tư tưởng phong kiến, tư sản và ảnh hưởng của văn hóa đế quốc, thực dân; phê phán tư tưởng tiểu tư sản; xây dựng nếp sống xã hội chủ nghĩa, xóa bỏ nếp sống lạc hậu, bài trừ mê tín, dị đoan”. Như thế, việc chính trị hóa y khoa không có gì đáng ngạc nhiên vì nó nằm trong chính sách của Đảng được hiến pháp quy định. Do đó, nếu muốn làm cho nền y khoa của chúng ta tốt hơn thì hãy thay đổi từ cái gốc, chứ không nên kêu gọi chung chung về y đức. Y đức chỉ là một sản phẩm của cái triết lý giáo dục bị chính trị hóa. Nguyên nhân chính dẫn đến nền y khoa nước ta bị suy thoái nằm ngay trên những dòng chữ tôi trích trên đây.

    BSN

  7. Mười tạ

    Đọc Blog Bác sĩ bao giờ cũng tìm thấy cái phong cách riêng: một trái tim người thầy thuốc, một hào hoa của người Pháp.

    Tiếc là dạo này Bác sĩ ít viết quá.

    1. Dr. Nikonian Post author

      Cảm ơn Bác đã quá khen. Thật lòng, em luôn luôn coi các comment của Bác, cũng như của các thân hữu khác trên trang này là một lời khích lệ đầy tính chia sẻ.

      Nhưng xin thưa thật với Bác lý do duy nhất làm em không muốn viết, viết không nổi: KHINH! Vâng, khinh quá thì viết không ra chữ bác ạ. Mong bác và quí thân hữu hiểu cái bụng em.

      Chân thành cảm tạ các bác nhân dịp trang này vượt qua 3 triệu lượt view.

      1. nguoidalat

        Em nghĩ em hiểu cảm giác của bác. Viết về xã hội bây giờ quả là chẳng còn hứng thú. Nó như là theo cách diễn đạt của người Anh: Stating the obvious.

      2. danchoi

        Em cũng là người thường xuyên ghé thăm trang nhà và đọc bài của Bác Dr Nikonian. Văn phong của Bác có chứa đựng tấm lòng nhân đạo, cái tâm và cái tầm trong đó nên đọc rất đã! Em đề nghị Bác chỉ cần viết ngắn gọn như là gợi ý “hạt giống” và phần còn lại là các dân mạng vào comment sẽ làm phong phú bài của Bác lên! Viết của Bác hết mực thì xin cho mọi người chung tay tiếp ….mực! hihihi

        1. Dr. Nikonian Post author

          Cảm ơn bác đã lượng thứ cho kẻ biếng nhác này.
          Đáp lại thịnh tình của bác danchoi, em xin post hầu các bác một chuyện nhảm mà không nhảm, em là nhân chứng

          Chân thành cảm tạ cái lòng tri ngộ

  8. Đỗ Quyên Huỳnh

    Bác đã nói thay tất cả các bác sĩ chân chính, bản thân tôi đã là 1 Bs như thế và nguyện đi đến cùng với nguyên tắc và những lời thề từ khi khởi đầu học và hành nghề 17 năm nay. Sống với trái tim đầy Tình Người và khối óc, tinh thần y khoa bác nhé, chúc bác nhiều sức khỏe.

  9. Han Lac

    Bác Sỹ ơi, xin BS hãy vì nhiều người mà cố gắng viết dù vì bất cứ lý do gì. BS viết cho những ai có tầm nhìn sâu sắc được tham gia bình luận để cho những người còn nhiều hạn hẹp như tôi được học hỏi. Chúng tôi cần lắm cần lắm những phê phán sâu sắc như BS và quyền được biết sự thật. Xin chân thành cảm ơn BS và những ý kiến đóng góp của các đọc giả tham gia.

  10. TB

    Dau lam anh, mot the he H hon C da dua dat nuoc den tham canh nhu ngay hom nay. Tinh dau thang 9 ni ve VN, ma khong biet co di duoc khong nua. Co anh ban noi chan lam…dung di nua.

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s