Sự thân thiện đến từ đâu? (vừa cập nhật video clip)

Ông T. hẳn là một VIP. Không khó để đoán ra điều đó. Qua cách ông lơ đãng vứt cuốn tạp chí Golf lên bàn làm việc của tôi, hất hàm: “Đề nghị anh nghiên cứu kiểm tra cho tôi thật kỹ. Tôi toàn khám bệnh với các giáo sư tiến sĩ đầu ngành không đấy!” (?)

Bao nhiêu năm hành nghề, người như ông T. không lạ lùng gì cả. Nên cứ điềm nhiên, ung dung mà khám, hỏi bệnh.

Cuộc khám bệnh kéo dài khá lâu. Vì tuy đã có bảng nhắc nhở tắt điện thoại trước khi vào khám, ông T. vẫn phải bật dậy để chỉ đạo thuộc cấp. Ông nói lớn, hoa tay múa chân và khá lâu!

Cũng chả sao, quen rồi!

Nhưng đến lần chuông đổ thứ 3, đành phải ôn tồn mà bảo vị quan chức này: “Yêu cầu ông tắt điện thoại trong lúc khám bệnh. Hoặc ra ngoài, “chỉ đạo” cho xong rồi hãy vào”!

Cũng chả sao, quen rồi!

Hai hôm sau, đến ngày trả kết quả thì mọi việc lên đến đỉnh điểm. Ông T. than phiền vì sao tôi không “chủ động” thử HIV cho mình. Ông ấy không chịu hiểu là việc thử HIV chỉ được tiến hành cho những đối tượng có nguy cơ cao, và chỉ được làm khi có yêu cầu và giấy đồng ý của đương sự, mặc dù tôi đã vận dụng hết kiên nhẫn để giải thích qui định rất hợp lý này của Bộ Y Tế.

Cũng chả sao, quen rồi!

Nhưng hết quen nổi khi ông T. gào tướng lên: “Tôi là giáo sư đại học văn hoá, là… (một lô chức vụ mà người viết không tiện kể ra). Các đồng chí không được chểnh mảng với tôi như thế! (?)”. Đến nước này thì tôi đành phải kiên quyết đứng dậy, mở cửa mời vị GS văn hoá này ra khỏi phòng làm việc, dành thời gian cho bệnh nhân kế tiếp.

Một bệnh nhân khác, V., may mắn sống sót sau một cơn viêm màng não thập tử nhất sinh. Dầm dề ở phòng cấp cứu cả tháng, được chuyển ra phòng bệnh ngoài có hai hôm, V. gầy sòng bài ngay giường bệnh sát phạt thâu đêm, lại cợt nhả sờ mó cô hộ lý trực buồng. Mà cũng chính cô hộ lý đó là người đã lau chùi tắm rửa cho V. mỗi ngày khi gã còn mê man.

Lại nhớ đến cảm giác lạnh xương sống khi chứng kiến hình ảnh điếu thuốc lá đỏ rực trên môi một người thăm bệnh, ngay bên cạnh là bình oxy đang sủi bóng sùng sục.

Nghề này là làm dâu trăm họ, vẫn biết thế. Nghề y khoa là một dịch vụ, vẫn biết thế. Lại càng phải là một dịch vụ tốt và bán đựơc. Tuy nhiên, dịch vụ y tế là một dịch vụ đựơc chuyên môn hoá cao độ, được cung cấp bởi những người được huấn luyện chuyên nghiệp, và dành cho những đối tựơng đặc biệt là ngừơi bệnh.

Do đó, dịch vụ y tế, do tính liên quan đến con ngừơi của nó, khác hẳn với những mua bán tôm cá ngoài chợ. Ở đây, không có chuyện chỉ đạo, trả giá, hay thuận mua vừa bán. Người mua không là thựơng đế, mà người cung cấp dịch vụ, cũng chẳng phải là kẻ ban ơn. Nó phải là một sự hợp tác về nhiều mặt, giữa một con người cụ thể, với đội ngũ nhân viên y tế. Mà mọi sự hợp tác, đều đòi hỏi những qui ứơc xã hội tối thiểu về các chuẩn mực văn minh: không nói lớn tiếng, không khạc nhổ, không chen lấn, không quần đùi áo ngủ khi đi khám bệnh, không vừa nằm trên giừơng bệnh vừa oang oang điện thoại, không hạch sách mè nheo…

Những điều ông T. cho phép mình làm nơi bệnh viện, là một ngộ nhận cực lớn về sức mạnh của đồng tiền và về bản chất của dịch vụ y tế. Với tiền và quyền, người ta có thể mua được cái gập mình làm đôi của nhân viên khách sạn. Người ta có thể mua được rất nhiều thứ, từ rất nhiều người. Nhưng sự tận tuỵ và tính chuyên nghiệp của ngừơi thầy thuốc thì phải độc lập với tiền bạc và quyền thế. Không phải vì bệnh nhân giàu có, quyền lực thì được ưu tiên mổ, được ưu đãi cho thở nhiều oxy hơn, hay được …cười thân thiện nhiều hơn (?)

Đã có rất nhiều thông tin báo chí, dư luận ném đá tơi bời ngừơi thầy thuốc và các nhân viên y tế về thái độ hách dịch, cửa quyền. Cũng đã có nhiều lời hô hào rổn rảng về chương trình xây dựng bệnh viện thân thiện. Những điều này không sai, chỉ thiếu một điều: người ta quên sự thân thiện không thể đến từ một phía. Thái độ ân cần, lịch sự, văn minh hay sự thấu cảm giữa hai con người phải đến từ hai phía. Nó không thể là một tình cảm đơn phương, một chiều mà người ta đòi buộc nhân viên y tế khi nào cũng phải cừơi như máy với nhiều cá nhân mất trật tự, kém văn minh và vô kỷ luật trong một môi trường công cộng như bệnh viện . Rất tiếc, trong cái đám đông mỗi ngày ở các bệnh viện tư cũng như công, vẫn có không ít những người kém hiểu biết và cư xử rất quá quắt.

Không chủ đích ném đá trả lại những cá nhân này. Xin hãy xem đây là một lời kêu gọi rất xây dựng về một nền y khoa tử tế, cho tôi và các bệnh nhân của mình.

__________________________________________________________

Bản đã biên tập đăng trên Tuổi Trẻ ở đây

Video clip (bản HD) của chương trình Chào Ngày Mới ở đây. Cảm ơn các bạn trong nhóm Chào Ngày Mới đã bỏ công post lên mạng clip này.

Phần 1

Phần 2

PS. Tự dưng nhớ một câu của bạn My sói: “Đời rất dở nhưng phải cứ niềm nở”. Bạn này tuy nhỏ tuổi, nhưng xứng đáng là sư mẫu ngành Customer service vì câu nói cực độc này🙂

About this blog

33 thoughts on “Sự thân thiện đến từ đâu? (vừa cập nhật video clip)

  1. H2O

    Bác sĩ ơi, đây là căn bệnh trầm kha của VN nói riêng và các thế giới thứ ba nói chung, vì người ta không phân biệt được ranh giới giữa “the WHO and the WHAT”.

    Những trăn trở bực bội của BS, chúng ta có thể thấy ở khắp nơi, công đường, thanh tra, công an, thuế vụ, quan chức…

    Sự thân thiện, chỉ có thể bắt đầu từ tấm lòng và tri thức, thiếu một trong hai yếu tố này, sự thân thiện chỉ là phương tiện mưu đồ lợi ích cá nhân.

    Hôm nào em qua thăm BS, em hứa sẽ không nói chuyện điện thoại, không hút thuốc, nhưng không dám hứa chuyện “đừng sờ mó” cô hộ lý, hihi

    Đọc thêm cho dzui nhé: http://toilah2o.wordpress.com/2009/12/04/the-who-and-the-what/#comments

    1. Dr. Nikonian Post author

      Bác hút thuốc cũng được. Nhưng đừng hút bên cạnh bình oxy nghen bác. Em không muốn nằm chung một quách với bác vì banh xác cả hai🙂

    1. Dr. Nikonian Post author

      Không có hộ lý nam. Nhưng có BS nam là em nè, thưa nữ sĩ (đỏ mặt :-)). Chẳng hay bao lâu rồi nữ sĩ chưa tắm gội?

  2. Mẹ Mourinho

    Ôi! Vào đây đọc mới biết TT họ biên tập bài yếu quá. Ủng hộ hết mình với bác về lời kêu gọi vì 1 nền y khoa tử tế. Nhưng em vẫn cứ lăn tăn… Vì rằng…không biết đến lúc em …muôn tuổi y khoa nước mình đã được như thế hay chưa.
    Bây giờ em mới ti toe tí tuổi!

  3. NguoiDalat

    Lol…Giao su Van hoa…. Toi da qua Dai hoc tai Vietnam va da tung co “may man” lam viec voi mot so Giao su dai loai vay, ma theo toi nghi chac vi tri xung dang nhat cua ho la noi dau duong xo cho,..

    Nhu cac bac khac da binh luan o mot entry. Co le Vietnam dang o trong thoi mat phap bac ah nen co nhung ke cu xu kieu thu vat nhu ga V nao do. Hoan toan hieu cam giac cua bac.

    1. Dr. Nikonian Post author

      Hey, bác đã mần việc với một số bạn GS, thì trách chi bạn V. nông dân ít học🙂. Em viết thêm chuyện của V. cho đủ bộ, kẻo người ta lại trách “khinh phú trọng bần”

  4. Quoc Nguyen

    Cái loại “sâu bọ lên làm người” này bây giờ khá nhiều đấy anh ạ…Dù anh không nói em vẫn đoán được bác T này là dân ở đâu (độ chính xác lên đến 80% đấy…hehe)

  5. Quỳnh Vy

    Tạm gác qua một bên những “sự thân thiện của người” và “tính chuyên nghiệp của nghề”, em nhận thấy một bác sĩ có lòng nhân hậu sẽ không kể lể về bất cứ bệnh nhân nào. Cho dù bệnh nhân ấy có bản chất không đẹp, bệnh tình nặng nhẹ ra sao, và xuất phát căn bệnh từ đâu.

    Trên blog riêng, bệnh nhân không bị nêu đích danh rõ ràng.
    Nhưng trong lúc trò chuyện tụ bạ bạn bè, liệu tên họ của bệnh nhân có bị đem ra đoán già đoán non rồi để lại những xác thực hoặc nửa tin, nửa ngờ?

    Em biết blog của bác sĩ từ email gửi cho người con trai khi có bằng lái xe.
    Nay trở lại, ghé thăm, em có chút thất vọng.

    Chúc bàc sĩ và gia đình năm mới nhiều sức khoẻ và niềm vui.

    1. Dr. Nikonian Post author

      Tôi không “kể lể về bất cứ bệnh nhân nào”. Tôi viết về những hiện tượng không nên có trong bệnh viện, với một số tình huống có thực nhưng ẩn danh.

      Tôi mong ước những người đã bỏ thì giờ đọc bài viết này, sẽ cư xử đẹp hơn trong môi trường bệnh viện, thay vì mất thời gian “đoán già đoán non” T, V, X, Y, Z… là ai? Việc “đoán già đoán non” của ai đó, không phải là mong muốn của tôi, bạn nhé!

      Chúc vui!

    2. Gởi Quỳnh Vy

      Bác Nikon muốn kêu gọi mọi người cư xử lịch sự hơn khi đến BV. Người thông minh sẽ hiểu ý bác ấy đằng sau bài viết này, thay vì ngồi đoán mò theo kiểu ngồi lê đôi mách.

      Thêm cái, “nhân hậu” không có nghĩa là nhắm mắt cho qua tất cả các hành vi càn quấy như trên. Tui hem phải bác sĩ mà đọc cũng không chịu nổi. Bạn bao nhiêu tuổi rồi mà sao tính tình xét nét thế?

    3. NguoiDalat

      Toi can nghi co le ban Quynh Vy dang co su nham lan trong khai niem ve su nhan hau? Thu that toi khong hieu trong bai viet do co gi lam doc gia that vong.

      Toi nghi rang nguoi viet khong the chiu trach nhiem het ve tat ca cac comments.

      Mong ban co cai nhin thu gian hon de tranh su phan xet voi va doi voi moi viec.

      Chuc vui.

  6. YenNhi

    Xót xa khi vào bệnh viện không được chăm sóc chu đáo đi kèm với cảm giác khinh miệt những người “được coi” là Văn hóa mà cư xử thiếu văn hóa. Đó là cảm nghĩ của Em. BS viết hay ghê.

  7. Hà Nhật

    cho dù anh là ai đi chăng nữa khi đến bệnh viện thì anh là bệnh nhân và phải tuân thủ nghiêm túc những nội quy của bệnh viện, các yêu cầu của y bác sỹ.

  8. Cavenui

    Dr.Nikonian viết: Người mua không là thựơng đế, mà người cung cấp dịch vụ, cũng chẳng phải là kẻ ban ơn. Nó phải là một sự hợp tác về nhiều mặt, giữa một con người cụ thể, với đội ngũ nhân viên y tế. Mà mọi sự hợp tác, đều đòi hỏi những qui ứơc xã hội tối thiểu về các chuẩn mực văn minh: không nói lớn tiếng, không khạc nhổ, không chen lấn, không quần đùi áo ngủ khi đi khám bệnh, không vừa nằm trên giừơng bệnh vừa oang oang điện thoại, không hạch sách mè nheo…


    Em đồng ý hoàn toàn. Và mở rộng ra, trong mọi lĩnh vực trên thị trường cũng nên như thế, không phải người mua hay người bán là thượng đế mà phải có sự hợp tác con người với con người theo những quy ước xã hội tối thiểu về chuẩn mực văn minh. Những “thượng đế thiếu văn minh” cần phải bị từ chối cung cấp dịch vụ, dù là 1 bát phở hay hủ tiếu.

    1. Dr. Nikonian Post author

      Hì, lâu lắm mới thấy bác cavenui ghé chơi nhà. Thế là thằng em sắp hên rồi. Bác cho em xin số ĐT, em đánh con đề thử vận may xem nào🙂

  9. manhhai

    Tôi vừa vào đọc bài này của Dr. Nikonian, thấy bác ấy viết rất hay và khéo léo, để nhắc nhở mọi người khi đến với các Bác sĩ, hay nói chung là các bệnh viện, trong vai trò bệnh nhân hay là khách thăm nuôi bệnh, thì nên cư xử và có những hành vi cho đúng chuẩn mực và tôn trọng mọi người làm việc trong môi trường này, và những người chung quanh. Đây không phải là nơi chợ búa, hay chỗ giải trí, nên mọi người phải bỏ lại ở bên ngoài những thói quen của mình ở những chốn ấy, nếu có.

    Tôi nghĩ ông VIP tên T. mà Dr. Nikonian nêu trong bài có lẽ không phải là một nhân vật cụ thể nào, nhưng những hành vi rất kém văn hoá như thế lại rất thường xảy ra ở nhiều người mới nổi lên trong xã hội VN ngày nay về mặt tiền bạc hay chức quyền, họ nghĩ họ có nhiều tiền hay có quyền là có thể điều khiển hay sai khiến được mọi người. Suy nghĩ lệch lạc như thế, nên lời nói, hành vi của họ cũng thường lệch lạc với những chuẩn mực cần thiết trong một xã hội văn minh.

    Với những người vì hoàn cảnh mà không được học hành hay thiếu giáo dục thì ta có thể thông cảm về các hành vi không hay của họ, nhưng đối với các vị có học như ông giáo sư VIP kia, những người có chút hiểu biết không thể không bực mình vì sự lố bịch của họ. Ở nơi công cộng như bệnh viện, nhà sách… họ coi như chỗ không người, nói chuyện điện thoại thì oang oang, khoa chân múa tay trông thật chướng! Thế nên Dr. Nikonian đuổi thẳng ông giáo sư VIP kia ra ngoài là đúng quá rồi, một người tự trọng không thể có sự thân thiện với những hạng người như vậy được.

    Tại những xã hội văn minh, các nghề nghiệp đòi hỏi đào tạo hàn lâm như bác sĩ, luật sư, kiến trúc sư… luôn được mọi người tôn trọng khi đến với chuyên môn của họ. Khách hàng của họ cũng là những thân chủ của họ, nhưng nhất định không phải là thượng đế để có thể đòi hòi họ phải chiều theo ý thích của mình hay bắt các bác sĩ, KTS phải cúi gập mình như nhân viên ở những nơi giải trí hay khách sạn, dù những nghề nghiệp như BS, LS, KTS… cũng luôn cần đến “khách hàng”. Các bệnh nhân khi đến với các thầy thuốc thì nên nhớ vị trí của mình chỉ là một bệnh nhân, chứ không phải là “đại gia” hay VIP này VIP nọ để “chỉ đạo” hay đòi hỏi điều trị thế này thế khác. Họ nên có thái độ tôn trọng nghề nghiệp của các BS. (Và họ cũng nên biết thêm thành ngữ “stick to your last” trong tiếng Anh, có ý nhắc nhở người ta không nên can thiệp vào những gì vượt quá hiểu biết của mình, dù mình có là đại gia hay là gì!)

    Xin cảm ơn Dr. Nikonian về bài viết cần thiết và khéo léo này, và cũng xin cảm ơn các bạn đã đọc ý kiến của tôi.

    1. Dr. Nikonian Post author

      Rất cảm ơn bác manhhai về thái độ đồng cảm và chia sẻ. Xin thưa với bác, ông T. là một nhân vật có thật 100%. Mà không hiểu vì sao, các nhân vật như ông T này ngày càng nhiều, bác ạ!

  10. NTND

    haizzz…. Sao đọc blog của Dr em thấy nặng lòng quá, vì VN – con cháu Rồng Tiên – mà sao đầy nhiễu nhương thế này? Muốn bỏ nước mà đi cho rồi!

    1. Dr. Nikonian Post author

      Tôi hiểu bạn, vì lòng tôi cũng chẳng nhẹ nhàng gì khi viết về những việc nhiễu nhương của xứ mình. Nhưng đó là quê hương xứ sở, giận thì có giận, nhưng thương xót thì nhiều hơn, bạn ạ!

  11. Liseron

    Anh nói rất đúng.
    Cá nhân em đi chữa bệnh bao giờ cũng được đối xử rất tốt. Em nghĩ các bác sĩ, y tá thực sự là những Thiện thần áo trắng. Nhưng sự giáo dục và văn hóa chung cúa xã hội vẫn tiếp tục đi xuống như này thì sẽ còn nhiều những bệnh nhân như thế nữa anh ạ.

    1. Anchay

      có người mách em là Dr. Nikon được gọi là Chàng tiên áo trắng đấy ạ. Sau đó thì Dr. đi bẩm với Y tổ. Sau đó nữa thì em hổng cập nhật được câu chuyện ra sao —😦

  12. Lee

    O xu ta co nhung Tien sy xa hoi kieu nhu anh BTYT , cha hieu anh ta “hoc” tien sy xa hoi o truong nao tren xu Viet nhung noi nang cu nhu tre chan trau.
    Chuyen rieng ve nen y te thap kem no cung giong nhu tat ca cac nen khac : kinh te, van hoa, giao duc, phap luat… deu nat bet ca.
    Nguyen nhan tu dau ? cach nao de cuu chua may cai nay ? {…}

    1. vvn

      “…cha hieu anh ta “hoc” tien sy xa hoi o truong nao tren xu Viet nhung noi nang cu nhu tre chan trau.”

      Bác Lee kính.
      Trẻ chăn trâu không nói năng thế đâu, thưa bác.

  13. Cuong Nguyen

    Mèn ơi, đọc bài này em mắc cỡ dùm cái ông “dzăng goá” kia quá.

    Em đọc bài này xong cũng xin có vài ý kiến về vấn đề khám bệnh
    Mấy trường hợp bệnh nhân trên có phải cá biệt. Tâm lý đi khám là “sợ bác sỹ”. Vì biết mình bị bệnh nên nhũn như con chi chi để nghe theo hướng dẫn của bác sỹ. ai nấy khúm núm như đi mua gạo thời bao cấp.
    Em thấy ở mấy bệnh viện hay có câu khẩu hiệu: “Đến: đón tiếp niềm nỡ. Ở chăm sóc tận tình – Về: dặn dò chu đáo.” Nếu các thầy thuốc nhớ được khẩu hiệu này thì đỡ cho người bệnh biết mấy. Thiệt tình là hệ thống y tế Vn bị quá tải. Cứ nhìn mấy bệnh viện, phòng khám thì biết. Có lần đi thăm người bệnh ở Chợ Rẩy. Người bệnh nằm luôn ra hành lang. Em là người khỏe mạnh, thấy cảnh đó cũng muốn bịnh luông huống chi người bịnh. Đó có nghĩa là hàng ngày các bác sỹ phải thăm khám quá nhiều bệnh nhân. Quá tải là chuyện đương nhiên. Nhiều khi khám xong hông biết bệnh mình đang ở giai đoạn nào, điều trị bao lâu . . . . Cần lắm những tư vấn, động viên từ phía những thày thuốc

    Em đồng ý 2 tay 2 chân là cần phải thay đổi mối quan hệ giữa bệnh nhân và thày thuốc
    Bài hay quá. cám ơn bác sỹ

    1. Dr. Nikonian Post author

      Tôi đang viết một bài nho nhỏ về “Những điều nên làm khi đi khám bệnh”. Có thể nó thừa thãi với nhiều ngừơi, nhưng ắt sẽ giúp ích cho tình trạng quá tải kinh khủng ở các BV hiện nay. Mời bạn đón xem nhé.

  14. Anchay

    í, anh viết đi. Em đang dập dòm mấy vụ về quá tải bệnh viện, hoặc liên quan quá tải bệnh viện đấy. Được nghe, thấy các bác sĩ khóc thét, tru tréo méo giật, ở cả bệnh viện lớn lẫn bệnh viện huyện, lẫn các trường đại học cao đẳng y. Em loay hoay mãi, dưng mà không đủ tài. Anh viết đi nhé. Đón đọc (trân trọng đón đọc).

  15. chuotnhatbexiu

    Thưa BS,

    Trong bài này BS có nhắc đến việc xét nghiệm HIV nên cháu có thắc mắc nhờ BS giải đáp giùm:
    Cháu có 1 người bạn cách đây 3 năm bị sụt cân khoảng 10kg và từ đó ko tăng cân được dù vẫn ăn ngủ bình thường. Cách đây 1 tháng, đi khám ở phòng mạch tư, sau khi đưa các hồ sơ xét nghiệm trước đây & kể rõ tình hình, BS viết giấy đề nghị đến Viện Pasteur xét nghiệm HIV với lý do nghi ngờ sốt về chiều (sau khi cặp nhiệt độ vào buổi chiều & sáng hôm sau). BS ở phòng mạch tư làm như vậy có đúng ko BS? Bạn của cháu đã đến BV ĐH Y Dược khám tổng quát hoàn toàn ko có bệnh, đến Pasteur xét nghiệm viêm gan siêu vi B cũng âm tính.

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s