Minh bạch và riêng tư trong truyền thông y học

Tình hình dịch tả đang nóng lên từng ngày. Dư luận thì trái chiều: kẻ quan tâm lo lắng, người nhất mực thờ ơ. Trong đó, mẩu tin về người mắc bệnh tả đầu tiên ở TP HCM quả thật ý nghĩa. Nó cho thấy dịch tả là một mối đe dọa có thật, bất cứ mọi giới hạn địa lý gần xa. Dịch tả có thể xảy ra cho bất kỳ ai, như đã xảy ra cho bà cụ tội nghiệp nọ.

Thông tin về dịch bệnh là cần thiết. Vì minh bạch, trung thực luôn luôn là những yếu tố cốt lõi của truyền thông, nhất là truyền thông y học. Nhưng, có cần thiết phải “minh bạch” đến thế hay không? Khi tên họ, địa chỉ của BN được công bố đầy đủ, công khai. Khi hình ảnh BN trên giường bệnh, được các ống kính đặc tả đến từng chi tiết, kể cả từng nét nhăn mặt đau đớn. Và trên nhiều tờ báo giấy, báo mạng, thông tin rất cá nhân của một con người cụ thể được phơi bày nguyên vẹn.

Tôi không nghĩ việc đăng đầy đủ danh tánh, họ tên, đưa hình ảnh (có thể nhận dạng) của BN lên mặt báo là một việc làm bắt buộc và cần thiết. Chỉ cần chỉ cho công chúng thấy: Đã có một con người cụ thể, bằng xương bằng thịt chứ không phải ngụy tạo, bị mắc bệnh tả tại TP của chúng ta. Như thế là đủ. Tính cảnh báo của thông tin dịch bệnh không hề giảm đi nếu chúng ta để cho BN một chút quyền riêng tư tối thiểu, dù không có căn bệnh nào là đáng hổ thẹn.

Một hình minh họa trong sách giáo khoa y học

Một hình minh họa trong sách giáo khoa y học

Trong các bệnh án y học được công bố (case-report), tên bệnh nhân phải được viết tắt. Sách giáo khoa y học, nếu không thật sự cần thiết, bắt buộc phải che mắt và bộ phận sinh dục của BN (ảnh minh họa là hình chụp một BN bị hội chứng Cushing trong một cuốn sách thuốc tôi học). Và trên hết, những thông tin này phải được sự chấp thuận của BN hay người giám hộ, bằng văn bản. Những nguyên tắc này đã được long trọng cam kết thành một công ước quốc tế hẳn hòi về quyền được bảo mật của BN.

Trúng số còn muốn ẩn danh. Có ai muốn tên tuổi mình được công bố trên tất cả các phương tiện truyền thông vì “lỡ” mắc bệnh tả?

Tóm lại, minh bạch với công chúng, bảo mật với bệnh nhân, thông tin về dịch tả không hề giàm nhẹ tính thời sự nóng hổi của nó, mà còn là biểu hiện của một xã hội văn minh và tôn trọng con người, như nó phải có.

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s