Con tim thì sôi máu – Nguyễn Hữu Liêm

Bài copy từ 1 website nổi tiếng của giới trí thức. Đọc mà phải giật mình suy nghĩ

Cả hai tuần nay, việc chính quyền Trung Hoa quyết định coi các quần đảo Trường Sa và Hoàng Sa là lãnh thổ của người Tàu đã khơi dậy một phong trào yêu nước của người Việt khắp nơi. Lần đầu tiên, sinh viên và trí thức quốc nội đã tự động phát khởi những cuộc biểu tình độc lập, không có bàn tay chính quyền nhà nước, cho một vấn đề không liên quan gì đến chính trị nội bộ hay là các vấn đề dân sinh khác. Ngọn lửa yêu nước được khơi dậy – bừng bừng, rực sáng.

Từ các websites, các e-mail, các forum, tôi thấy tiếng Việt như đang bốc cháy. Tôi hình dung ra được các “con tim thì sôi máu” đang muốn lên đường ra biên cương đánh giặc Tàu, lấy lại giang sơn, tổ quốc. Các nhà thơ, nhà văn, họa sĩ, xưa nay không muốn dính vào chính trị cũng nhảy vào như là bị ai đó xô mình vào lửa. Họ viết lên những hàng chữ rất xúc động, nghe rất là quen thuộc – của những ngôn từ ái quốc mà người Việt chúng ta cứ lặp lại cả mấy ngàn năm nay cũng đối với một kẻ thù truyền kiếp. Tôi đọc những dòng văn, những bài hiệu triệu yêu nước mà bị rung động lên một cách tự nhiên như là nghe lại một câu hò giã gạo ngày xưa, một bài quốc ca cũ, một hành khúc chiến tranh, hay là sáu câu vọng cổ bình dân ngày trước.

Không có gì mạnh và nóng hổi như là tình cảm yêu nước và tự ái quốc gia, dân tộc, hận thù ngoại bang khi nghe tin quê cha bị xâm chiếm. Tôi muốn tôi cũng phải nhìn lại tôi, lắng lòng suy xét tình cảm nhiệt thành từ trong trái tim, để mà mỉm cười với chính mình, để thở phào ra nhẹ nhỏm một chút. Nhưng khi đọc những dòng chữ của Ngô Thế Vinh trên talawas nói về tinh thần “quyết tử” của một chiến sĩ hải quân Việt Nam trong trận Hải chiến ở Hoàng Sa với Trung Hoa năm 1974 muốn được chết trên hòn đảo này mà vẫn không được, tôi phải đứng dậy rời khỏi ghế ngồi vì bị xúc động.

Phần thì giận hung đồ ngang dọc
Phần khi lo quốc bộ khó khăn
(Bình Ngô đại cáo)

Tôi đi ra ngoài phố ở San Jose, California, ngồi xuống bên ly rượu với một số thanh niên Việt và chỉ nghe họ chửi thề, văng tục liên miên, “Đ. m. cái thằng Tàu! Khốn kiếp cái thằng Tàu!” và đưa bàn tay lên nắm tóc như muốn xé ra trong tức giận và bất lực. Làm gì bây giờ? Chỉ chửi mắng và biểu tình thôi sao? Có anh chàng nói to, “Đ. m. giờ phút nầy mà đứng trên một tàu chiến Việt Nam ở Đông hải, hướng súng đại liên bắn xả đạn vào tàu chiến của thằng Tàu là sung sướng, đã đời nhất.” Dĩ nhiên rồi. Nhưng vẫn chỉ là vọng tưởng mơ hồ trong bầu nhiệt huyết thuần bất lực. Lần đầu tiên, cả dân tộc Việt, từ chính quyền đến nhân dân, trong và ngoài nước, từ sĩ phu đến bình dân, tất cả đều phải chia sẻ nỗi niềm bất lực trước sức mạnh bá quyền của người Hoa. Chưa bao giờ hai kẻ láng giềng trong một tranh chấp ngoài biển khơi lại gây cho nhiều kẻ trong phe yếu thế bực mình, bức xúc, căm phẫn như thế.

Tôi bỗng nghĩ đến một giả thuyết tâm lý cho kẻ chiến bại muốn trả thù trước một đối phương to lớn. Đó là khi Nietzsche cho rằng Thiên Chúa giáo là sản phẩm của dân Do Thái khi họ bị bất lực trước kẻ thù là Đế quốc La Mã. Vì không đánh thắng đối phương bằng võ lực mà dân Do Thái đã tạo ra niềm tin và Tân ước để làm kẻ thắng La Mã bị phục tòng trong mặc cảm đạo đức. Vì đó mà Giáo hội La Mã nâng cao hai chữ “tội lỗi” và “đau khổ” thành tiêu chuẩn thượng đẳng. Từ tác phẩm tôn giáo và Giáo hội Công giáo mà bây giờ người ta không biết giữa dân Do Thái, bằng tôn giáo, và Đế quốc La Mã, bằng sức mạnh quân sự và chính trị, ai đã thực sự chinh phục ai, và phía nào thực sự mới là “đế quốc”?

Tôi ước chi rằng người Việt chúng ta có thể bắt chước người Do Thái mà sáng tạo cho người Tàu một tâm lý tri thức nhằm thuần phục họ về tới một số những phạm trù giá trị thượng đẳng mới – như người Ấn Độ đã cho người Tàu văn minh Phật giáo để giải hóa và quân bình thứ văn hóa thuần quyền lực thực dụng của Trung Quốc. Nhưng thời đại ngày nay, trong tâm thức nhân loại thì tôn giáo, như là một năng lực văn minh và khai hóa, đã tàn lụi. Tôn giáo bây giờ là kinh tế vật chất, và thượng đế là tiền bạc. Người Việt chúng ta vốn đã yếu kém về chính trị nội bộ, quân sự và kinh tế, lại không có chiều sâu văn hóa để sáng tạo tôn giáo, giá trị đạo đức, tiêu chuẩn tri thức mới nhằm chinh phục và khai hóa chính chúng ta, chứ nói chi đến người Tàu.

Nhưng một đằng khác thì tôi lại muốn thoát ra khỏi tình cảm bức xúc đầy bất lực trước chuyện đế quốc Tàu xâm chiếm đất nước của cha ông, bằng cách vỗ tay vào ngực mà thầm lý luận cho chính mình rằng:

Yêu nước, vâng, nhưng… Tự khi nao mà cái tình cảm to lớn này đã gieo vào lòng người và mãi theo đuổi hầu hết chúng ta cho đến ngày hôm nay? Khi lòng yêu nước lên cao, ta thấy nó biến thành hận thù đối với ngoại bang trong những ngôn từ đánh đưa cảm xúc sôi bỏng đó. Tự nhiên nghe lại những “Ái quốc”, những “Tổ quốc”, những “Hy sinh”, “Nên hòa hay nên chiến?”, “Quyết chiến”, vang vọng cao như là tiếng trống thôi thúc chúng ta ra mặt trận để sống chết với quân thù. Chúng ta đang được xoa vào mạch máu của bản chất dân tộc và tự ái quốc gia. Chúng ta vẫn còn say sưa trong tinh thần ái quốc và nhu cầu độc lập lãnh thổ của ngàn năm lịch sử. Để rồi những từ ngữ đó mang đầy cảm nhận tích cực – dù rằng tôi vỗ tay lên trán để mà biết rằng ngôn ngữ kiểu này, của hận thù và yêu nước, của non sông, của dân tộc, của tổ quốc, tất cả chỉ là hiện thân cho một thể loại tình cảm bộ lạc tiêu cực giới hạn đầy bản chất thiếu niên và cục bộ. Tôi cũng liên tưởng nghe thấy chúng vang âm hưởng của những hiệu triệu “thánh chiến” và “tử vì đạo” trong những bài “suy ca” tôn thờ những “thánh tử đạo” của những khối quần chúng và dân tộc chìm đắm ngủ say trong tinh thần văn minh trung cổ vốn có thừa niềm tin tuyệt đối và cảm tính quá khích nhưng vẫn còn thiếu nhiều lắm khả năng lý trí trong quan điểm tương đối và cảm nhận ôn hòa.

Tuy suy nghĩ như thế để tự an ủi chính mình, nhưng tôi biết là tình yêu nước và thù hận người Tàu xâm lăng, trong những lúc như thế này, đã thấm vào xương tuỷ dân tộc Việt Nam. Làm sao để thoát ra? Tình cảm ái quốc cũng như là xúc động cá nhân trước cuộc đời. Chúng đi ra ngoài và lên trên sự kiểm soát của lý trí. Ta không thể không yêu nước, cũng như ta không thể không tức giận về những vấn đề của thế gian và con người. Có phải rằng đã làm người thì ta phải có một tình yêu cho tổ quốc, dù rằng người dân của quốc gia thù nghịch cũng xứng đáng với tình yêu nước của họ? Kẻ phản quốc của nước này là anh hùng quốc gia cho xứ địch.

Ta là ai mà đòi bước qua khỏi biên giới quốc gia dân tộc ngặt nghèo này?

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s